Kontakt

O portalu | Widżet | Regulamin portalu

Doradca Dyrektora

Praca w gospodarstwie a staż pracy

Pytanie Użytkowania

Nauczyciel ur. w 1971 r. wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców od 22 kwietnia 1987 r. do 31 sierpnia 1994 r. Urząd Gminy potwierdził okresy pracy. Nauczyciel nie był ubezpieczony z tytułu pracy w tym gospodarstwie. Czy temu Nauczycielowi można doliczyć staż pracy w tym gospodarstwie do stażu uprawniającego go do świadczeń pracowniczych typu nagroda jubileuszowa, pomimo że nie był ubezpieczony?

Odpowiedź naszego eksperta

Okres pracy w gospodarstwie rolnym wskazanego Nauczyciela w latach 22 kwietnia 1987 r. – 31 sierpnia 1990 może zostać zaliczony do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, o ile w okresie tym pracownik był domownikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Kto w myśl przepisów jest domownikiem

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 Ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy [dalej u.o.w.o.p.] do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, wlicza się m.in. przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

W okresie od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 31 grudnia 1990 r. pojęcie domownika definiował art. 2 pkt 2 Ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. W myśl przepisu za domownika uznaje się osobę, która łącznie spełniała następujące warunki:

  • była członkiem rodziny rolnika lub inną osobą pracującą w gospodarstwie rolnym,
  • pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem,
  • ukończyła 16 rok życia,
  • nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów,
  • praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jej główne źródło utrzymania.

Obowiązek ubezpieczania domowników

Dookreślenie tych warunków zawarto w Rozporządzeniu w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin [dalej r.u.s.r.]. W jego myśl przy ustalaniu obowiązku ubezpieczenia domowników uznaje się, że:

  1. domownik pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego prowadzonego przez rolnika lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie,
  2. praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi jego główne źródło utrzymania, jeżeli nie osiąga on dochodów z innych źródeł w wysokości przekraczającej miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia obowiązującego w gospodarce uspołecznionej,
  3. praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli:
    • domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej albo
    • rolnik udowodni, że domownik jest inwalidą I lub II grupy albo III grupy, jeżeli jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym,
  4. nie uznaje się za domownika osoby nie będącej członkiem rodziny rolnika, jeżeli z charakteru wykonywanej przez nią pracy wynika, że powinna być ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Przepisy po 1991 r.

Od dnia 1 stycznia 1991 r. pojęcie domownika definiuje Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z nią przez domownika rozumieć należy osobę bliską rolnikowi, która:

  • ukończyła 16 lat,
  • pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
  • stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Staż zależny od dat pracy w gospodarstwie

W zależności od tego, czy okresy pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika przypadają przed czy po dniu 1 stycznia 1991 r., przy zaliczaniu tych okresów do stażu pracy stosujemy odpowiednio definicję domownika zawartą w Ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin lub Ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Dokumentowanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym

Jeśli chodzi o kwestie dokumentowania okresów pracy w gospodarstwie rolnym, do celów ich wliczenia do pracowniczego stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze ze stosunku pracy, to okresy pracy w gospodarstw rolnym potwierdza stosowne zaświadczenie, które – na wniosek osoby zainteresowanej – wydaje właściwy urząd gminy.

Wpływ ubezpieczenia na uprawnienia pracownicze

Przepisy definiujące pojęcie domownika nie wskazują okoliczności zgłoszenia domownika do ubezpieczenia społecznego i opłacania za niego składek. Jest natomiast odwrotnie – z definicji domownika wynika obowiązek ubezpieczenia społecznego.

Kwestia wpływu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na uzyskanie uprawnień pracowniczych związanych ze stażem pracy była przedmiotem rozbieżnego orzecznictwa sądowego. Ostatnie orzeczenia mówią, że zaświadczenie o pracy w charakterze domownika powinno być wydane w oparciu o definicję domownika zawartą w ustawie, z której wszakże nie wynika powiązanie tego pojęcia z ubezpieczeniem społecznym płaconym przez rolnika. Podobnie wskazują: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2001 r. i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2007 r.

Wiążący charakter zaświadczenia z gminy

Zaświadczenie z KRUS czy dokument potwierdzający fakt bycia podatnikiem podatku rolnego nie jest dokumentem potwierdzającym okres pracy w gospodarstwie rolnym lub jego prowadzenia i okres w nim wykazany nie może być uwzględniony w stażu pracy. Staż pracy w gospodarstwie rolnym, który może być uwzględniony do pracowniczego stażu pracy, wykazuje się w zaświadczeniu wydanym przez organ gminy – tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Zatem skoro gmina wydała zaświadczenie potwierdzające okres pracy, to Dyrektor może zaliczyć wskazany okres do pracowniczego stażu pracy. Ocena przedstawionych przez pracownika dowodów każdorazowo należy do pracodawcy. Jeżeli pracodawca ma wątpliwości może nie wyrazić zgody na zaliczenie danego okresu do stażu pracy, ale musi się liczyć z tym, że w przypadku odmowy wliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy.

 

Podstawa prawna:

Autor: Dariusz Skrzyński – prawnik, specjalista z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i prawa autorskiego.

Komentarze do artykułu (0) skomentuj

dodaj do aktówki

Udostępnij:

Bądź na bieżąco!

Nie pozwól, by coś ważnego uszło Twojej uwadze. Jeśli powyższy artykuł jest dla Ciebie interesujący, dodaj podobne artykuły do powiadomień. Możesz również otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach do tego artykułu. Więcej informacji na temat powiadomień oraz szczegółowe ustawienia znajdziesz na podstronie Centrum Powiadomień.

powiadom mnie o podobnych artykułach powiadom mnie o nowych komentarzach

LogowanieZaloguj się aby dodać komentarz

pokaż keystroke

Squla

WSiP

Uniqa

WDB

AIG

Plagiat.pl

MegaMatma

KND

DD

PCG

MEDICOVER

iq.pl

aSc

PayU

AXA

Interrisk

widok klasyczny
x

Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.