Kontakt

O portalu | Widżet | Regulamin portalu

Doradca Dyrektora

Stan cyfryzacji polskich szkół – ku refleksji. Raport 2017

Wyzwaniem dla współczesnej szkoły jest przygotowanie młodego człowieka do krytycznego i rozważnego korzystania z dostępnych w sieci informacji, a także rozwijanie kompetencji informatycznych, które wskazuje Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej jako element procesu uczenia się przez całe życie. Te niezwykle ważne w XXI wieku kompetencje obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystanie technologii społeczeństwa informacyjnego zarówno do celów zawodowych, edukacyjnych, rozrywkowych, jak i związanych z komunikowaniem się. Na pytania dotyczące cyfryzacji polskich szkół, wykorzystania nowych technologii przez uczniów i nauczycieli, a także nastawienia rodziców do technologii odpowiada raport „Polska szkoła w dobie cyfryzacji. Diagnoza 2017”. Badanie przeprowadzone na grupie ponad 100 000 respondentów – uczniów, rodziców i nauczycieli – to największe badanie polskich szkół diagnozujące poziom wykorzystania technologii w edukacji.

Mark Prensky amerykański badacz mediów, Internetu oraz wykorzystania technologii w edukacji, jest autorem terminów określających odmienne postawy związane z funkcjonowaniem we współczesnym zsieciowanym świecie – mowa o cyfrowych tubylcach i cyfrowych imigrantach. Dzisiejsi uczniowie, czyli cyfrowi tubylcy, należą do pokolenia, które wzrastało w dobie nowoczesnych technologii. Całe życie spędzili w otoczeniu cyfrowych zdobyczy XXI wieku, tj. komputerów, tabletów i telefonów komórkowych, które stanowią bardzo ważną część ich życia. To dla cyfrowych tubylców polska szkoła musi być otwarta na technologiczne innowacje. Prof. Marlena Plebańska (Wydział Pedagogiczny, Uniwersytet Warszawski), badaczka zagadnień związanych z wykorzystaniem technologii w edukacji, współautorka badania i raportu „Polska szkoła w dobie cyfryzacji. Diagnoza 2017”, podsumowuje aktualny stan wykorzystywania nowoczesnych technologii w edukacji, stwierdzając, że na polską szkołę składają się zaawansowani cyfrowo uczniowie, ciekawi nowych możliwości, lecz nieufni wobec technologii w szkole rodzice oraz nauczyciele słabo wyposażeni przez swoje placówki w odpowiednie narzędzia oraz cyfrowe kompetencje.

W badaniu nauczyciele wysoko oceniają wpływ nowych technologii na atrakcyjność zajęć (ponad 70% ocenia go jako dobry lub bardzo dobry), jednak niewiele, bo tylko ponad połowa, wierzy w ich pozytywny wpływ na efektywność. Mimo iż 90% pedagogów deklaruje wykorzystywanie cyfrowych technologii w nauczaniu, to w praktyce nadal dominują tzw. metody podawcze. Oznacza to, że nauczyciele wykorzystują najczęściej prezentacje multimedialne lub tablice interaktywne, prowadząc zajęcia nastawione na przekaz informacji. Znacznie rzadziej stawiają na metody angażujące, które wspierają wszechstronny rozwój uczniów i aktywne nabywanie nowych kompetencji.

Mimo świadomości, że zastosowanie cyfrowych technologii edukacyjnych na zajęciach zwiększa zaangażowanie uczniów (twierdzi tak 80% badanych), wykorzystuje się je tylko w około połowie polskich szkół. Przeważnie są to prezentacje multimedialne, rzadziej materiały multimedialne (np. filmy, animacje) i materiały graficzne (np. ilustracje, tabele). Następne w kolejności pod względem częstotliwości wykorzystywania są podręczniki cyfrowe, materiały audio i materiały interaktywne takie jak gry czy quizy – ale wynik ten nadal nie jest satysfakcjonujący. Najmniej nauczycieli w swojej pracy wykorzystuje aplikacje mobilne i e-booki.

Wykres 1. Opinia nauczycieli na temat efektywności zajęć z wykorzystaniem TIK.

Marcin Kempka, prezes firmy PCG Edukacja, która jest współautorem raportu, mówi, że nauczyciel powinien nie tylko wykorzystać technologię do prezentowania informacji, ale przede wszystkim pozwolić uczniom, by nabywali nową wiedzę za jej pomocą. Taki bowiem sposób uczenia się i nauczania pozwala wyposażyć uczniów w niezbędne umiejętności związane z pozyskiwaniem wiadomości i budowaniem wiedzy w dobie społeczeństwa informacyjnego. Uważa, że cyfrową rewolucję napędzają sami uczniowie, których wszyscy nauczyciele – polonista, matematyk, fizyk, a nie tylko nauczyciel informatyki – powinni kształcić m.in. do mądrego i krytycznego wykorzystania technologii, teraz i przez całe ich dorosłe życie.

Z badania wynika, że uczniowie są entuzjastycznie nastawieni do wykorzystywania nowych technologii. Co piąty uczeń korzysta z własnego sprzętu podczas lekcji. Mimo deklarowanych chęci, 81% uczniów nie ma możliwości samodzielnego tworzenia na lekcjach zasobów edukacyjnych. Taką okazję miała tylko niecała 1/5 ankietowanych uczniów. Większość najczęściej tworzy prezentacje multimedialne w ramach prac domowych. 50% badanych uczniów deklaruje, że w szkole, do której uczęszcza, nie są stosowane żadne cyfrowe technologie. Aż 80% badanych uczniów uważa, że zastosowanie cyfrowych technologii edukacyjnych na zajęciach zwiększa ich zaangażowanie w proces lekcyjny.

Wykres 2. Opinia uczniów na temat wykorzystania na lekcjach technologii edukacyjnych.

Niezwykle ważnym zadaniem szkoły jest pogłębianie świadomości rodziców na temat cyfrowej edukacji. Z badania wynika, że rodzice nie boją się technologii cyfrowych, ale im nie ufają. Rodzice nie znają dobrych przykładów i uważają technologie za rodzaj atrakcji podczas zajęć. Wskazują również na zagrożenia, jakie wynikają w niewłaściwego wykorzystania nowych technologii – głównie uzależnienia od komputera i Internetu, zagrożenia zdrowotne, zaburzenia komunikacyjne, zanik czynności manualnych czy wreszcie dostęp do niewłaściwych treści.

– Bardzo prawdopodobne, że pewien dystans rodziców wobec nowych technologii w szkole wynika z ich własnych doświadczeń. Dodatkowo obawiają się, że dzieci będą na lekcjach korzystać ukradkiem z serwisów społecznościowych zamiast zdobywać wiedzę – wyjaśnia Plebańska.

Wykres 3. Opinia rodziców na temat wykorzystania cyfrowych technologii edukacyjnych na zajęciach lekcyjnych.

 

Wnioski z badania stanowią bardzo cenne źródło dla dyrektora szkoły do doskonalenia pracy swojej placówki. Poza zaleceniami dotyczącymi większego wykorzystania tzw. mobilnych pracowni, wskazuje się również na potrzebę wyposażenia pracowni w bardziej specjalistyczny sprzęt, taki jak roboty, klocki do nauki programowania, czujniki lub mapy interaktywne, wizualizery, okulary do rozszerzonej rzeczywistości itp. Istotnym jest również, by zajęcia prowadzone przez nauczycieli nastawione były na wykorzystanie TIK w samodzielnym zdobywaniu nowej wiedzy przez uczniów poprzez stwarzanie problemowych sytuacji edukacyjnych. Zadaniem szkoły powinno być promowanie modelu uczenia się poprzez TIK, a nie tylko z jego wykorzystaniem. Aby powyższe zalecenia były możliwe do realizacji, niezbędne jest doskonalenie kompetencji cyfrowych nauczycieli.

Wykres 4. Opinia nauczycieli na temat rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli na terenie szkoły.

Badanie zespołu badawczego Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego i firmy PCG Edukacja zostało przeprowadzone w czerwcu 2017 roku w formie ankiety internetowej. Zebranie tak licznej grupy respondentów umożliwił partner technologiczny badania, firma LIBRUS. Pracami zespołu badawczego kierowała prof. Marlena Plebańska, autorka koncepcji badania i wieloletnia badaczka zagadnienia cyfryzacji szkół. Współautorkami badania są dr M. Sieńczewska oraz dr A. Szyller – ekspertki edukacji medialnej.

Raport można pobrać pod adresem:

Źródło 1: Polska szkoła w dobie cyfryzacji. Diagnoza 2017 (95 MB PDF)
Źródło 2: Polska szkoła w dobie cyfryzacji. Diagnoza 2017 (95 MB PDF)
Źródło 3: Polska szkoła w dobie cyfryzacji. Diagnoza 2017 (95 MB PDF)

Autor: Małgorzata Grzywacz – Dyrektor Centrum Doskonalenia Nauczycieli PCG Edukacja.

dodaj do aktówki

Udostępnij:

Komentarze do artykułu (0) skomentuj

LogowanieZaloguj się aby dodać komentarz

pokaż keystroke

Jeśli zapomniałeś hasła, przejdź na stronę LIBRUS Synergia i skorzystaj z opcji „zapomniałem hasła".

Bądź na bieżąco!

Nie pozwól, by coś ważnego uszło Twojej uwadze. Jeśli powyższy artykuł jest dla Ciebie interesujący, dodaj podobne artykuły do powiadomień. Możesz również otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach do tego artykułu. Więcej informacji na temat powiadomień oraz szczegółowe ustawienia znajdziesz na podstronie Centrum Powiadomień.

powiadom mnie o podobnych artykułach powiadom mnie o nowych komentarzach

Lumen

PCG Akademia

Squla

WSiP

Uniqa

WDB

AIG

Plagiat.pl

MegaMatma

KND

DD

PCG

MEDICOVER

iq.pl

aSc

PayU

AXA

Interrisk

widok klasyczny
x

Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.