Kontakt

O portalu | Widżet | Regulamin portalu

Doradca Dyrektora

Kształcenie zawodowe – raport o stanie edukacji 2014 Instytutu Badań Edukacyjnych ,,Egzaminy zewnętrzne w polityce i praktyce edukacyjnej”

Wpływ egzaminów na jakość edukacji.

Rola testów w edukacji jest jedną z najczęściej dyskutowanych kwestii. Większość zarzutów dotyczących testów odnosi się bardziej do tego, co robi się z wynikami testów, niż do samych testów i skutków, jakie wywołują, w zamierzony lub niezamierzony sposób, w oświacie. Chodzi tu nie tylko o osławione „uczenie pod testy”, ale też wpływ testów na postrzeganie celów edukacyjnych. Kluczowe pytanie dotyczy tego, czy wykorzystywanie testów i egzaminów wpływa na umiejętności Uczniów. Badania pokazują, że Uczniowie z krajów, w których istnieją egzaminy zewnętrzne, uzyskują lepsze wyniki niż Uczniowie w krajach, w których nie ma egzaminów. Czy oznacza to, że wprowadzenie egzaminów poprawia umiejętności Uczniów? Niekoniecznie. Egzaminy mogą pomagać w poprawie umiejętności Uczniów, ale tylko wtedy, gdy nacisk na egzaminy jest skojarzony z innymi elementami zmian w systemie edukacji. Badania edukacyjne dają dobry obraz negatywnych i pozytywnych skutków egzaminów na poziomie Uczniów, szkół i Nauczycieli.

  1. Zawężanie treści nauczania – polega na zwiększaniu czasu, który przeznacza się na nauczanie (Nauczyciele) i uczenie się (Uczniowie) i większy wysiłek wkładany przez Nauczycieli w nauczanie tych przedmiotów, które są uwzględniane w egzaminach. Efekt może prowadzić do zwiększenia efektywności nauczania tych przedmiotów szkolnych, które uznaje się za najważniejsze. Negatywną stroną jest ograniczanie zakresu nauczanych treści do tych, które będą uwzględnione w egzaminach.
  2. Uczenie pod test – z zawężaniem treści nauczania wiąże się inne zjawisko – nauczanie pod konkretny test, co polega np. na ćwiczeniu rozwiązywania zadań o podobnej treści i formacie, co te występujące na egzaminie. Z tego rodzaju zjawiskiem mamy też do czynienia w Polsce. W naszym kraju arkusze egzaminacyjne wraz ze schematami oceniania, a często też przykładami rozwiązań są dostępne powszechnie na stronie internetowej CKE. W rezultacie stanowią one dostępny materiał nie tylko dla Uczniów, ale także dla Nauczycieli. Takie repozytorium zadań wykorzystywane jest przez niektórych Nauczycieli jako łatwy sposób „treningu” Uczniów przed egzaminem.
  3. Koncentrowanie się na wybranych kategoriach Uczniów – skrajnym przykładem negatywnego wpływu na praktykę szkolną są próby oszukiwania systemu. Dyrektorzy i Nauczyciele mogą próbować wpływać na to, którzy Uczniowie przystępują do egzaminów.
  4. Różnicowanie się szkół – publikowanie i korzystanie z wyników testów może także wpływać na różnicowanie się szkół. Dobrzy i jednocześnie zamożni Uczniowie idą do dobrych klas i szkół (a to, które klasy i szkoły są dobre, można m.in. poznać po wynikach egzaminów, które są upubliczniane), a słabi i mniej zamożni – odwrotnie.
  5. Pozytywna rola egzaminów – trzeba też pamiętać o pozytywnej roli egzaminów. Mogą one wspierać pozytywne zmiany w procesie uczenia się, jeżeli:
    • zarówno treść zadań zastosowanych na egzaminie, jak i ich format pozwalają sprawdzać szerokie spektrum umiejętności wymagających kompetencji rozwijanych w szkole;
    • wyniki egzaminu wykorzystywane są tylko do tych celów, do których dany egzamin został zaplanowany;
    • komunikowanie wyników jest zoptymalizowane w taki sposób, aby szkoła mogła je wykorzystać do doskonalenia nauczania;
    • szkoły i Nauczyciele mają możliwość uzyskania wsparcia, jak interpretować i wykorzystywać wyniki egzaminów – w tym zakresie jest szerokie pole do działania dla placówek doskonalenia Nauczycieli;
    • wyniki egzaminów są przedmiotem analiz efektów szkoły, ale ważne decyzje są podejmowane w kontekście szerokiej gamy różnorodnej działalności szkoły i osiągnięć jej Uczniów.
  6. Co nam mówią wyniki egzaminów – jak jednak oceniać pracę szkoły? Generalnie odchodzi się od prostego porównania wyników egzaminacyjnych. Wiele badań wskazuje także na to, że cennym źródłem informacji, nadspodziewanie dobrze przewidującym dalsze sukcesy Ucznia, są oceny szkolne. Ważne z punktu widzenia oceny efektywności nauczania, mają także dane dotyczące losów absolwentów.
  7. Porównywalne wyniki egzaminów – dużą słabością polskich egzaminów jest brak możliwości porównywania wyników w czasie. Egzaminy z kolejnych lat różnią się trudnością i nie możemy przez to powiedzieć, czy wyniki kolejnych roczników są lepsze lub gorsze od poprzednich. Możemy jedynie porównywać między sobą Uczniów i szkoły oraz wyliczać wskaźniki edukacyjnej wartości dodanej i w ten sposób wnioskować o poprawie lub pogorszeniu jakości edukacji.
  8. Edukacyjna wartość dodana – gdyby wszystkie szkoły w Polsce pracowały z Uczniami o tym samym poziomie osiągnięć szkolnych „na wejściu”, to faktycznie wyniki egzaminu końcowego byłyby dobrą miarą efektywności. Ale tak nie jest. Metoda EWD pozwala uwzględnić zróżnicowanie szkół ze względu na zasoby „na wejściu”. Pozwala zobaczyć wkład szkoły w osiągnięcia Ucznia.
  9. Wykorzystanie analizy egzaminów do pracy szkoły – z pogłębionych analiz z kolei wynika, że szkoły mają liczne problemy z prowadzonymi analizami, a większość z nich dopiero się uczy, jak i w jakim celu analizować i wykorzystywać dane z systemu egzaminacyjnego.
  10. Możliwe kierunki rozwoju systemu egzaminacyjnego – główne kierunki rozwoju systemu egzaminacyjnego powinny dotyczyć przede wszystkim lepszego przygotowywania zadań egzaminacyjnych i monitorowania trafności arkuszy egzaminacyjnych w różnych jej aspektach. Przygotowywanie egzaminów powinno przebiegać podobnie jak przygotowanie rzetelnego badania naukowego. Ważne jest też wprowadzenie do systemu egzaminacyjnego mechanizmów zapewniających porównywalność wyników kolejnych edycji egzaminów. Zwróciła na to uwagę Najwyższa Izba Kontroli, która w raporcie System egzaminów zewnętrznych wśród rekomendacji wnioskuje wprowadzenie na etapie tworzenia testów egzaminacyjnych metod, które nadadzą wynikom egzaminacyjnym walor międzyedycyjnej porównywalności.

 

Podstawa prawna: Instytut Badań Edukacyjnych – Raport o stanie edukacji 2014 pt. Egzaminy zewnętrzne w polityce i praktyce edukacyjnej

Autor: Jolanta Gajda – edukator zawodowy/trener, wieloletni Dyrektor zespołu szkół, promotor zmian w obszarze kształcenia zawodowego.

Komentarze do artykułu (0) skomentuj

dodaj do aktówki

Udostępnij:

Bądź na bieżąco!

Nie pozwól, by coś ważnego uszło Twojej uwadze. Jeśli powyższy artykuł jest dla Ciebie interesujący, dodaj podobne artykuły do powiadomień. Możesz również otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach do tego artykułu. Więcej informacji na temat powiadomień oraz szczegółowe ustawienia znajdziesz na podstronie Centrum Powiadomień.

powiadom mnie o podobnych artykułach powiadom mnie o nowych komentarzach

LogowanieZaloguj się aby dodać komentarz

pokaż keystroke

Squla

WSiP

Uniqa

WDB

AIG

Plagiat.pl

MegaMatma

KND

DD

PCG

MEDICOVER

iq.pl

aSc

PayU

AXA

Interrisk

widok klasyczny
x

Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.