Kontakt

O portalu | Widżet | Regulamin portalu

Doradca Dyrektora

Kryteria i pytania kluczowe

Po wskazaniu przedmiotu ewaluacji wewnętrznej określić należy, jakie opisujące go wartości są w danej ewaluacji ważne. Powinny one pozwalać na ocenienie jakości badanego zjawiska, a także konkretyzować oczekiwania i potrzeby środowiska szkolnego w danym zakresie, wyznaczać oczekiwane standardy.

Przy formułowaniu lub wybieraniu kryteriów dla danego badania należy wziąć pod uwagę cel ewaluacji oraz oczekiwania i wartości najistotniejsze z perspektywy głównego odbiorcy ewaluacji wewnętrznej (Nauczyciele, Uczniowie, Rodzice). Kryteria te mogą być wspólnie wynegocjowane przez poszczególne grupy społeczności szkolnej.

Istotnym elementem ewaluacji są również pytania kluczowe, na które jej wyniki powinny odpowiedzieć. Pytania powinny odnosić się do każdego kryterium, dzięki czemu badania będą bardziej szczegółowe i wartościowe.

Przykład

Dla ewaluacji wewnętrznej związanej z niezadowalającą frekwencją Uczniów w szkole można wskazać np. 3 kryteria.

  1. Regularność dokumentowania (systematyczne zapisy nieobecności Uczniów w dziennikach lekcyjnych i innych dziennikach zajęć).

W e-Dzieniku Librus można na bieżąco kontrolować systematyczność wpisów dokonywanych przez Nauczycieli i odnotowaną frekwencję. Za pomocą modułu Alerty można pozyskać:

  • listę Nauczycieli, którzy mają braki w odnotowywaniu frekwencji na zajęciach względem planu lekcji– funkcja zbiera dane od początku roku szkolnego;
  • listę Nauczycieli, którzy mają braki w odnotowywaniu frekwencji na zajęciach względem planu lekcji – szczegółowo – funkcja generuje listę brakujących frekwencji względem planu lekcji z podziałem na Nauczycieli.
  1. Skuteczność oddziaływań wychowawczych (spójność oddziaływań wychowawczych względem Uczniów, którzy mają niezadowalającą obecność na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych – działania Wychowawcy klasy i Nauczycieli, współpraca z Rodzicami oraz z instytucjami zewnętrznymi).

Za pomocą e-Dziennika Librus przeanalizować można:

  • pracę Wychowawcy, np. liczbę kontaktów z Rodzicami (poprzez moduł Wiadomości);
  • wpisy Nauczycieli przedmiotowców i Wychowawcy dotyczące zachowania Ucznia, np. ucieczka z zajęć, nieusprawiedliwione nieobecności na lekcjach (moduł Uwagi);
  • konsultacje Nauczyciela przedmiotowca z Pedagogiem szkolnym w celu wypracowania modelu postępowania w sytuacji problemowej (moduł Wiadomości jako jedna z opcji dokumentowania prowadzonych działań);
  • poruszanie tematu absencji Uczniów na wywiadówkach szkolnych ze zwróceniem uwagi na odpowiednie akty prawne oraz procedury postępowania obowiązujące w szkole;
  • tematykę lekcji wychowawczych.

W tym zakresie z pomocą modułu Alerty można pozyskać:

  • listę Uczniów poniżej określonego procentu frekwencji z podziałem na klasy – funkcja generuje listę Uczniów, których procent obecności względem nieobecności jest poniżej wymaganego minimum (przy absencji poniżej 50% bez usprawiedliwienia Uczeń może być nieklasyfikowany);
  • listę Uczniów poniżej zadanego procentu frekwencji z przedmiotów z podziałem na klasy – funkcja generuje listę Uczniów, których procent obecności z danego przedmiotu względem nieobecności jest poniżej określonego, wskazanego procentowo, poziomu.
  1. Adekwatność regulacji prawnych (zapisy w statucie szkoły wynikające z aktów prawnych wyższego rzędu).

Pytania kluczowe do kryterium: Regularność dokumentowania

Pytanie kluczowe 1: Czy w naszej szkole jest systematycznie sprawdzana obecność Uczniów na zajęciach edukacyjnych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na zajęcia obowiązkowe?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Czy sprawdzanie obecności Uczniów przez Nauczycieli odbywa się w dowolnym czasie lekcji czy na początku lekcji?
  • Czy Nauczyciele zmieniają zapis w dzienniku (z nieobecności na spóźnienie), jeśli Uczeń spóźnił się na lekcje?
  • Jakie są następstwa spóźnienia Ucznia na lekcję?
  • Czy procedury wypracowane w szkole przestrzegane są na każdych zajęciach?
  • Czy zdarzają się sytuacje uzupełniania przez Wychowawców nieobecności Uczniów w dzienniku lekcyjnym na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych po zakończonym dniu/tygodniu, ponieważ:
    • zapisy o nieobecności w konfrontacji z relacją Ucznia są nieprawdziwe,
    • informacja o nieobecności Ucznia zawarta w usprawiedliwieniu wystawionym przez Rodziców jest sprzeczna z zapisami w dzienniku lekcyjnym (Uczeń przedstawia usprawiedliwienie nieobecności, a na lekcji ma obecność; Uczeń nieobecny cały tydzień ma obecności na pojedynczych godzinach lekcyjnych – niedbałość w prowadzeniu dokumentacji przebiegu nauczania).

Pytania kluczowe do kryterium: Skuteczność oddziaływań wychowawczych

Pytanie kluczowe 2: Czy w szkole podejmowane są przez Nauczycieli działania zgodne z zapisami w statucie szkoły względem Uczniów, którzy mają niezadowalającą obecność na zajęciach edukacyjnych?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Czy Nauczyciele podejmują działania, które są związane z nieobecnością Uczniów na zajęciach edukacyjnych w szkole z odwołaniem się do zapisów w statucie szkoły?
  • Czy liczba godzin nieusprawiedliwionych nieobecności danego Ucznia ma wpływ na ocenę zachowania, którą wystawia Wychowawca klasy na półrocze i na koniec roku szkolnego?
  • Czy w czasie obecności Rodziców w szkole („dni otwarte” dla Rodziców), kiedy Nauczyciele przekazują informacje o osiągnięciach Ucznia w nauce, Wychowawca przekazuje Rodzicom informację o liczbie godzin obecności i nieobecności Ucznia w szkole?

Widok kartoteki Ucznia dotyczącej frekwencji (rys. 1):

rys. 1

  • Czy Wychowawca klasy wskazuje Rodzicom w trakcie roku szkolnego (w czasie „dni otwartych”), jaki wpływ będzie miała liczba godzin nieobecności nieusprawiedliwionych na zajęciach edukacyjnych na ocenę zachowania danego Ucznia?

Pytanie kluczowe 3: Czy podejmowanie działania Wychowawców, Nauczycieli, Pedagoga szkolnego i Dyrektora szkoły są spójne i zgodne z zapisami w statucie szkoły?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Czy problem związany z nieobecnościami Uczniów na zajęciach poruszany jest na godzinach wychowawczych?
  • Czy Pedagog szkolny podejmuje działania względem Uczniów, którzy nie realizują obowiązku szkolnego/obowiązku nauki?
  • Czy te działania Nauczycieli, Wychowawcy klasy i Pedagoga tworzą spójny system oddziaływań w szkole?
  • Czy Uczniowie i Rodzice znają ten system i są informowani o działaniach szkoły z niego wynikających?

Pytanie kluczowe 4: Na czym polega współpraca szkoły z Rodzicami Uczniów w zakresie dbania o frekwencję Uczniów w szkole?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Czy Rodzice znają swoje zadania i odpowiedzialność, które wynikają z braku realizacji obowiązku szkolnego/obowiązku nauki przez ich dziecko?
  • Czy Wychowawca klasy na początku roku szkolnego przekazuje Rodzicom informacje o:
    • warunkach i sposobie oraz kryteriach oceniania zachowania;
    • warunkach i trybie uzyskania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania;
    • skutkach ustalenia Uczniowi nagannej rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.
  • Czy Uczniowie i ich Rodzice znają zapisy zawarte w statucie szkoły, które dotyczą ich odpowiedzialności za brak realizacji obowiązku szkolnego/obowiązku nauki przez Ucznia?

Pytanie kluczowe 5: Czy szkoła współpracuje z instytucjami zewnętrznymi w zakresie działań podejmowanych na rzecz podnoszenia frekwencji Uczniów w szkole?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Względem jakiego procentu Uczniów podjęto – we współpracy z ww. instytucjami – działania dyscyplinujące, których celem było zmotywowanie ich do uczęszczania na zajęcia?
  • Czy działania wychowawcze szkoły poprzedzały zgłoszenie sprawy Ucznia do ww. instytucji?

Pytania kluczowe do kryterium: Adekwatność regulacji prawnych

Pytanie kluczowe 6: Czy w statucie szkoły znajdują się wszystkie regulacje prawne związane z frekwencją Uczniów w szkole na zajęciach edukacyjnych zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi wyższego rzędu?

Inne proponowane pytania kluczowe:

  • Jakie akty prawne regulują zagadnienie frekwencji Uczniów w szkole na zajęciach edukacyjnych?
  • Czy wszystkie nowelizacje tych aktów prawnych są ujęte w statucie szkoły?
  • Czy regulacje prawne odnoszą się do obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych czy też do wszystkich zajęć edukacyjnych?

Pytania kluczowe a procesy zachodzące w szkole

Pytania kluczowe mogą również dotyczyć procesów zachodzących w szkole i zależności pomiędzy nimi. Mogą także prowadzić do opisania i dogłębnego zrozumienia ścieżek ludzkiego działania, jak również motywów tych działań. W takim wypadku pytania wymagają innego sformułowania.

Przykłady:

  • Jaka jest dynamika zmian…? (Można odnieść do różnych sytuacji.)
  • Jak funkcjonuje w szkole opracowany model współpracy z Rodzicami?
  • W jaki sposób Nauczyciele wykorzystują wiedzę z przeprowadzonych w danym roku szkoleń?

Do tak sformułowanych pytań kluczowych i kryteriów dostosowuje się metody, techniki ewaluacyjne i narzędzia, za pomocą których uzyskiwać się będzie odpowiedzi. W procedurze projektowania ewaluacji można najpierw formułować pytania kluczowe, później dopiero kryteria badawcze. Wybór właściwszej dla danej sytuacji kolejności prac należy do grupy osób, które planują ewaluację wewnętrzną.

 

Autorzy:

  • Danuta Skrzypek – edukator, menadżer oświaty, wieloletni Dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły.
  • Ewa Sitko – edukator, wieloletni Dyrektor szkoły, metodyk przy WOM w Katowicach i Krakowie, nagrodzona Medalem KEN za zasługi dla oświaty. 
  • Ilona Helik – menadżer oświaty, wieloletni Dyrektor zespołu szkół, edukator specjalista ds. awansu zawodowego nauczycieli i organizacji procesu kształcenia.

W serii ukazały się również:

dodaj do aktówki

Udostępnij:

Komentarze do artykułu (0) skomentuj

LogowanieZaloguj się aby dodać komentarz

pokaż keystroke

Jeśli zapomniałeś hasła, przejdź na stronę LIBRUS Synergia i skorzystaj z opcji „zapomniałem hasła".

PCG Akademia

Squla

WSiP

Uniqa

WDB

AIG

KND

DD

PCG

MEDICOVER

aSc

PayU

Interrisk

widok klasyczny
x

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje zawarte w cookies wykorzystujemy m.in. w celach statystycznych, funkcjonalnych oraz dostosowania strony do indywidualnych potrzeb użytkownika. Dalsze korzystanie z serwisu oznacza, że zgadzasz się na ich zapisanie w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies zmieniając odpowiednio ustawienia w Twojej przeglądarce. Więcej informacji znajdziesz w Polityce prywatności.