Kontakt

O portalu | Widżet | Regulamin portalu

Doradca Dyrektora

8 wskazówek dla Dyrektorów – jak wdrażać rozwiązania z nowelizacji ustawy o systemie oświaty

Podpisana w grudniu nowelizacja Ustawy o systemie oświaty wprowadza kilka istotnych zmian, które będą miały wpływ na działalność szkół w najbliższych latach. Dotyczy to m.in. skutków przywrócenia obowiązku szkolnego dla 7-latków. Okazuje się bowiem, że rodzice uczniów obecnych klas I i II muszą podjąć decyzję co do dalszej nauki ich dzieci dość szybko, bo do 31 marca br.

10 ważnych zmian w ustawie o systemie oświaty

Ustawa z 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw cofa obniżenie wieku rozpoczęcia obowiązku szkolnego i powraca do regulacji w zakresie uprawnień kuratora oświaty sprzed 19 marca 2009 r. Najważniejsze zmiany wprowadzone w ustawie o systemie oświaty to:

  1. prawo dziecka od 3. do 5. roku życia do korzystania z wychowania przedszkolnego,
  2. obowiązek odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego w przedszkolu lub innej formie wychowania przedszkolnego przez dziecko 6 – letnie,
  3. obowiązek szkolny od 7. roku życia,
  4. prawo dziecka do rozpoczęcia edukacji szkolnej – na wniosek rodziców – od 6. roku życia, pod warunkiem odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego, lub uzyskania opinii poradni o możliwości wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej w przypadku niekorzystania przez dziecko z przygotowania przedszkolnego,
  5. możliwość odroczenia obowiązku szkolnego – nie dłużej jednak niż o jeden rok,
  6. wydłużenie możliwości odroczenia obowiązku szkolnego w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do 9. roku życia,
  7. wzmocnienie roli kuratora oświaty w kształtowaniu sieci przedszkoli i planu sieci szkół – w tym przywrócenie obowiązku uzyskiwania pozytywnej opinii organu nadzoru pedagogicznego w przypadku likwidacji szkoły lub placówki prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego,
  8. przywrócenie obowiązku uzyskiwania pozytywnej opinii kuratora w przypadku udzielania przez jednostkę samorządu terytorialnego zezwolenia na założenie przez osobę fizyczną lub osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego publicznej szkoły lub placówki,
  9. przywrócenie obowiązku opiniowania przez kuratora oświaty planów pracy publicznych placówek doskonalenia nauczycieli,
  10. powierzenie ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania kompetencji powoływania i odwoływania kuratorów i wicekuratorów oświaty.

Konsekwencje zmian w ustawie o systemie oświaty – wskazówki dla dyrektorów

Przy organizacji nauki uczniów klas I i II szkoły podstawowej zarówno w obecnym, jak i w kolejnym roku szkolnym oraz innych aspektach praktycznych powyższych zmian dyrektorzy muszą wziąć pod uwagę kilka istotnych czynników:

1) Należy uwzględnić decyzję rodziców uczniów obecnych klas I i II szkoły podstawowej co do dalszej nauki ich dzieci

Rodzice dzieci urodzonych w roku 2009, które obecnie są w I klasie szkoły podstawowej – rozpoczęły naukę jako sześciolatki w roku szkolnym 2015/2016 – mogą podjąć decyzję o kontynuowaniu nauki w I klasie również w kolejnym roku szkolnym 2016/2017 (art. 9 nowelizacji ustawy). Taki wniosek mogą złożyć według własnego wyboru do dyrektora szkoły:

  • podstawowej, do której dziecko uczęszcza,
  • podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • podstawowej innej niż wymienione wyżej,
  • podstawowej niepublicznej

w terminie do 31 marca 2016 r.

Nie ma ustalonego wzoru wniosku – wystarczy, że będzie z niego jednoznacznie wynikało, jaka jest decyzja i będzie podpisany przez oboje rodziców. W zależności od wybranej szkoły różne będą zasady przyjęcia i dalsze skutki podjętej decyzji.

Skutki złożenie wniosku do szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza:

  • dziecko od 1 września 2016 kontynuuję naukę w klasie I szkoły podstawowej
  • dziecko nie bierze udziału w postępowaniu rekrutacyjnym do klasy I na rok szkolny 2016/2017,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 dziecko kontynuuje naukę w klasie I, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy II oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego,
  • dziecko może do końca roku szkolnego 2015/2016 zamiast kontynuowania nauki w klasie I korzystać z wychowania przedszkolnego w wybranym przez rodziców przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub innej formie wychowania przedszkolnego, jeżeli dyrektor albo osoba kierująca wyrazi zgodę na przyjęcie dziecka w trakcie roku szkolnego – jeżeli tak się stanie dyrektor lub osoba kierująca placówką informuje o tym dyrektora szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • w przypadku nieprzyjęcia dziecka do wychowania przedszkolnego kontynuuje w roku szkolnym 2015/2016 naukę w klasie I szkoły podstawowej.

Skutki złożenia wniosku do szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • dziecko od 1 września 2016 kontynuuję naukę w klasie I,
  • dziecko jest przyjmowane do szkoły z urzędu,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie I, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy II szkoły podstawowej oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego,
  • dziecko może do końca roku szkolnego 2015/2016 zamiast kontynuowania nauki w klasie I korzystać z wychowania przedszkolnego w wybranym przez rodziców przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub innej formie wychowania przedszkolnego, jeżeli dyrektor albo osoba kierująca wyrazi zgodę na przyjęcie dziecka w trakcie roku szkolnego – jeżeli tak się stanie dyrektor lub osoba kierująca placówką informuje o tym dyrektora szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • w przypadku nieprzyjęcia dziecka do wychowania przedszkolnego kontynuuje ono w roku szkolnym 2015/2016 naukę w klasie I szkoły podstawowej.

Skutki złożenia wniosku do szkoły podstawowej innej niż ta do której uczeń uczęszcza oraz innej niż szkoła w obwodzie której dziecko mieszka:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • przyjęcie ucznia na rok 2016/2017 następuje w drodze zwykłej rekrutacji,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie I, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy II oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego,
  • dziecko może do końca roku szkolnego 2015/2016 zamiast kontynuowania nauki w klasie I korzystać z wychowania przedszkolnego w wybranym przez rodziców przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub innej formie wychowania przedszkolnego, jeżeli dyrektor albo osoba kierująca wyrazi zgodę na przyjęcie dziecka w trakcie roku szkolnego – jeżeli tak się stanie dyrektor lub osoba kierująca placówką informuje o tym dyrektora szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • w przypadku nieprzyjęcia dziecka do wychowania przedszkolnego kontynuuje ono w roku szkolnym 2015/2016 naukę w klasie I szkoły podstawowej.

Skutki złożenia wniosku do niepublicznej szkoły podstawowej:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • przyjęcie ucznia na rok 2016/2017 następuje w drodze rekrutacji ustalonej w statucie szkoły,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie I dotychczasowej szkoły, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy II oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego,
  • dziecko może do końca roku szkolnego 2015/2016 zamiast kontynuowania nauki w klasie I korzystać z wychowania przedszkolnego w wybranym przez rodziców przedszkolu, oddziale przedszkolnym lub innej formie wychowania przedszkolnego, jeżeli dyrektor albo osoba kierująca wyrazi zgodę na przyjęcie dziecka w trakcie roku szkolnego – jeżeli tak się stanie dyrektor lub osoba kierująca placówką informuje o tym dyrektora szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • w przypadku nieprzyjęcia dziecka do wychowania przedszkolnego kontynuuje ono w roku szkolnym 2015/2016 naukę w klasie I szkoły podstawowej.

Skali korzystania przez rodziców z ustawowej możliwości nie da się obecnie przewidzieć. Istnieje ryzyko, że rodzice będą zdezorientowani, tym bardziej, że decyzję mają podjąć bardzo szybko (do 31 marca 2016 r.). Wydaje się, że w praktyce częstość podejmowania decyzji o pozostawieniu dziecka w I klasie będzie zależała także od podejściu dyrektorów i nauczycieli, ich rad, sugestii czy opinii, ogólnej atmosfery zrozumienia i aprobaty dla tego rodzaju decyzji, czy raczej negatywnego nastawienia. Dlatego należy również przygotować się i pod tym kontem.

2) Należy uwzględnić decyzję rodziców uczniów obecnych klas II co do dalszej nauki ich dzieci

Analogiczne uprawnienie jak rodzicie dzieci klas I otrzymali rodzice dzieci urodzonych w pierwszej połowie 2008 r., które w tym roku szkolnym poszły do drugiej klasy. Także w tym przypadku na wniosek rodziców będą mogły kontynuować naukę w tej samej klasie w kolejnym roku (art. 11 nowelizacji). Taki wniosek mogą złożyć według własnego wyboru do dyrektora szkoły:

  • podstawowej, do której dziecko uczęszcza,
  • podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka,
  • podstawowej innej niż wymienione wyżej,
  • podstawowej niepublicznej

w terminie do 31 marca 2016 r. W zależności od wybranej szkoły różne będą zasady przyjęcia i dalsze skutki podjętej decyzji.

Skutki złożenie wniosku do szkoły podstawowej do której dziecko uczęszcza:

  • dziecko od 1 września 2016 kontynuuję naukę w klasie II,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 dziecko kontynuuje naukę w klasie II, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy III oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.

Skutki złożenia wniosku do szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • dziecko od 1 września 2016 kontynuuję naukę w klasie II,
  • dziecko jest przyjmowane do szkoły z urzędu,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie II, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy III szkoły podstawowej oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.

Skutki złożenia wniosku do szkoły podstawowej innej niż ta, do której uczeń uczęszcza oraz innej niż szkoła, w obwodzie której dziecko mieszka:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • przyjęcie ucznia na rok 2016/2017 następuje w drodze zwykłej rekrutacji,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 kontynuuje naukę w klasie II, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy III oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.

Skutki złożenia wniosku do niepublicznej szkoły podstawowej:

  • rodzice powinni powiadomić dyrektora szkoły podstawowej, do której dziecko uczęszcza o złożeniu wniosku,
  • przyjęcie ucznia na rok 2016/2017 następuje w drodze rekrutacji ustalonej w statucie szkoły,
  • do końca roku szkolnego 2015/2016 dziecko kontynuuje naukę w klasie II dotychczasowej szkoły, ale nie podlega klasyfikacji rocznej i promowaniu do klasy III oraz nie otrzymuje świadectwa szkolnego promocyjnego.

3) Należy uwzględnić decyzję rodziców o posłaniu dziecka 6-letniego do pierwszej klasy od 1 września 2016 r.

Od 1 września 2016 r. obowiązek szkolny dotyczy dzieci 7-letnich, po odbyciu wcześniej obowiązku przedszkolnego w wieku 6 lat. Rodzice jednak mają prawo zapisać do I klasy szkoły podstawowej dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat, jeżeli dziecko:

  • korzystało z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym rok szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w szkole podstawowej, albo
  • posiada opinię o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej,

W takiej sytuacji dyrektor przyjmuje się dziecko do I klasy.

Nowelizacja wprowadza pewne szczególne uregulowania w stosunku naboru do I klasy w roku szkolnym 2016/2017: na wniosek rodziców dziecka, które obecnie realizuje obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne w oddziale w szkole podstawowej innej niż szkoła, w obwodzie której dziecko mieszka, jest przyjmowane do klasy I tej szkoły podstawowej na rok szkolny 2016/2017 bez przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego. Do tego dziecka nie ma zastosowania zasada, że dzieci zamieszkałe w obwodzie danej szkoły są do niej przyjmowane z urzędu (art. 7 nowelizacji).

Zatem w roku szkolnym 2016/2017 naukę w klasie I szkoły podstawowej podejmą:

  • dzieci urodzone w 2009 r., którym, na wniosek rodziców, w roku szkolnym 2015/2016 odroczono rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego,
  • dzieci urodzone w 2009 r., które, na wniosek rodziców, będą kontynuować naukę w pierwszej klasie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2016/2017,
  • dzieci urodzone w 2010 r., które, na wniosek rodziców, jako sześciolatki – zostaną zapisane do klasy pierwszej.

4) Należy uwzględnić decyzję rodziców o odroczeniu spełniania obowiązku szkolnego

Zgodnie z nowymi regulacjami rodzice mogą do 31 sierpnia w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, wystąpić do dyrektora z wnioskiem o odroczenie rozpoczęcia przez ich dziecko nauki, pomimo osiągnięcia przez nie wieku, w którym powinno obowiązkowo pójść do szkoły. W praktyce decyzje o odroczeniu podejmuje dyrektor szkoły podstawowej obwodowej tego dziecka.

Obecnie nie ma już potrzeby załączania do wniosku opinii poradni, z której wynika potrzeba odroczenia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym. Dziecko, któremu odroczono rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego kontynuuje przygotowanie przedszkolne.

W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zachowana została możliwość dwukrotnego odroczenia spełniania obowiązku szkolnego (raz w wieku 7 lat i drugi raz w wieku 8 lat dziecka). Odroczenia również dokonuje dyrektor szkoły podstawowej obwodowej na wniosek rodziców złożony nie później niż do 31 sierpnia danego roku. Dzieciom tym rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego może być odroczone nie dłużej niż do 9. roku życia. Do wniosku dołącza się orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinię poradni, z której wynika potrzeba odroczenia spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego w danym roku szkolnym. Dzieci, którym odroczono rozpoczęcie spełniania obowiązku szkolnego, mogą kontynuować przygotowanie przedszkolne

W roku szkolnym 2016/2017 umożliwiono odroczenie obowiązku szkolnego dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego . Dotyczy to dzieci urodzonych:

  • w roku 2007, którym odroczono spełnianie obowiązku szkolnego w roku szkolnym 2015/2016,
  • w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2008 r., którym odroczono spełnianie obowiązku szkolnego w roku szkolnym odpowiednio 2015/2016.

Wniosek rodzice składają się w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 10 ustawy).

5) Należy uwzględnić decyzję organu prowadzącego, co do szkoły, w której następuje realizacja obowiązku szkolnego przez dziecko

Dzieciom, które w roku szkolnym 2016/2017 rozpoczną naukę w klasie I szkoły podstawowej do 15 czerwca 2016 r. wójt, burmistrz, prezydent miasta może wskazać jako miejsce realizacji obowiązku szkolnego szkołę podstawową inną niż szkoła, w obwodzie której dziecko mieszka jeżeli spodziewana liczba uczniów w klasie I:

  • w szkołach zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców nie przekracza 7,
  • w pozostałych szkołach nie przekracza 11 (art. 8 ustawy).

Jeżeli te spodziewane limity są przekroczone, organ traci uprawnienie do wskazania szkoły.

6) Należy liczyć się z decyzjami kadrowymi – zwolnienie lub przesunięciem nauczycieli na inne stanowisko ze szkół do przedszkoli

Zakres decyzji kadrowych będzie uzależniony od decyzji rodziców, co do posłania dziecka 6-letniego do szkoły, czy pozostawienie w przedszkolu, a może ponowne kontynuowanie nauki w I kasie. Możliwe że spowoduje to ogromne trudności w samorządach z wywiązania się gmin z ustawowego obowiązku zapewnienia opieki przedszkolnej, a ponadto wystąpią problemy z nadmiarem kadry w pierwszej fazie w szkołach podstawowych i ewentualnym niedoborem nauczycieli wychowania przedszkolnego. Nauczycieli nauczania początkowego nie trzeba będzie zwalniać ze szkół, żeby następnie zatrudnić ich w przedszkolu. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela, nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę lub z urzędu za jego zgodą ze szkoły do przedszkola (art. 18 Karta Nauczyciela). W celu zapewnienia obsady na stanowisku nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami, przeniesienia nauczyciela może także dokonać organ prowadzący szkołę (art. 19 Karta Nauczyciela). W takim przypadku niepotrzebna jest zgoda nauczyciela, a przeniesienie może być dokonane na okres nie dłuższy niż 3 lata.

Istnieją również poważne obawy, że w nowym roku szkolnym 2016/2017 będzie bardzo mały nabór do klas I, bo 6-latki zostaną w przedszkolach. W całym cyklu kształcenia będzie to rzutowało na ewentualne zwolnienia nauczycieli na kolejnych etapach edukacji, w których pojawi się brak jednego rocznika.

Jeżeli zajdzie taka potrzeba można nauczycieli zwolnić na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela. Tutaj trzeba pamiętać, że wszelkie czynności związane z wręczeniem wypowiedzenia powinny być ujęte w arkuszu oraz podjęte do 31 maja 2016 r., tak żeby zachować trzymiesięczny okres wypowiedzenia ze skutkiem na 31 sierpnia 2016 r.

7) Przesunięto na 1 września 2019 r. przekształcenia oddziałów przedszkolnych w szkoły podstawowe

Do 1 września 2019 r. oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych mogą funkcjonować na dotychczasowych zasadach. Według pierwotnego planu oddziały przedszkolne funkcjonujące w szkołach podstawowych miały zostać przekształcone w przedszkola 1 września 2016 r. Termin ten został przesunięty na 1 września 2019 r. Tym samym szkoły podstawowe, a przede wszystkim organy prowadzące mają czas na przystosowanie do nowych przepisów przeciwpożarowych lokali zajmowanych przez oddziały przedszkolne określone w dedykowanym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej.

Organy prowadzące szkoły podstawowe z oddziałami przedszkolnymi (gminy, jak i inne osoby prawne i fizyczne) postulowały konieczność przesunięcia tego terminu, argumentując to brakiem dostatecznego czasu na przystosowanie do nowych przepisów lokali zajmowanych przez oddziały przedszkolne, brakiem środków finansowych na to przystosowanie, trudnościami w spełnieniu przepisów rozporządzenia szczególnie w budynkach nietypowych, adaptowanych do potrzeb szkoły. Nie pozbawi to jednak możliwości likwidacji oddziału przedszkolnego przez organ prowadzący. Droga jednak będzie już trudniejsza niż w obecnym stanie prawnym. W tym przypadku likwidacja oddziału wiąże się z przekształceniem szkoły podstawowej, a takie działanie wymaga jednak pozytywnej opinii kuratora. W obecnym stanie prawnym rola organu sprawującego nadzór pedagogiczny, w obszarze kształtowania sieci publicznych przedszkoli i szkół, ogranicza się do opiniowania likwidacji lub przekształcania przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Opinie organów sprawujących nadzór pedagogiczny nie mają jednak charakteru wiążącego.

W związku z przesunięciem terminu przekształcenia oddziałów przedszkolnych w przedszkola zostały zachowane w mocy dotychczasowe przepisy dotyczące ramowych statutów publicznych: przedszkoli, szkół i placówek do 1 września 2019 r.

8) Należy uwzględnić brak wytycznych organizacyjny związanych z wdrażaniem zmian

W nowelizacji (również w uzasadnieniu do projektu zmian) nie wspomniano o konsekwencjach emocjonalnych i społecznych dla dzieci, które będą przesuwane między oddziałami szkolnymi i przedszkolnymi. Nie zwrócono uwagi na to, z jakimi problemami będą borykać się dzieci i rodzice, którzy wysłali sześciolatka do szkoły w roku 2015/16. Niestety w uzasadnieniu nie znajdziemy informacji o tym, jak będzie przebiegała praca z dzieckiem, które na wniosek rodziców trafi z powrotem do przedszkola albo będzie powtarzać I klasę. Nie wiadomo również, w jaki sposób będzie przebiegać adaptacja dziecka sześcioletniego, które wraca do grupy przedszkolnej, w której nie zna nikogo z rówieśników, aby pół roku później trafić do pierwszej klasy, do kolejnej nowej grupy. W konsekwencji może dojść do trzykrotnej w ciągu roku zmiany przez dziecko grupy rówieśniczej.

Należy dokładnie monitorować sytuacje z punktu widzenia pomocy psychologiczno-pedagogicznej tym dzieciom i rodzicom.

 

Podstawa prawna:

Autor: Dariusz Skrzyński – prawnik, specjalista z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i prawa autorskiego.

 

Artykuł pochodzi z Portalu Oświatowego prowadzonego przez wydawnictwoLogotyp_Wiedza_i_Praktyka_-_PNG_1156

Komentarze do artykułu (0) skomentuj

dodaj do aktówki

Udostępnij:

Bądź na bieżąco!

Nie pozwól, by coś ważnego uszło Twojej uwadze. Jeśli powyższy artykuł jest dla Ciebie interesujący, dodaj podobne artykuły do powiadomień. Możesz również otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach do tego artykułu. Więcej informacji na temat powiadomień oraz szczegółowe ustawienia znajdziesz na podstronie Centrum Powiadomień.

powiadom mnie o podobnych artykułach powiadom mnie o nowych komentarzach

LogowanieZaloguj się aby dodać komentarz

pokaż keystroke

Squla

WSiP

Uniqa

WDB

AIG

Plagiat.pl

MegaMatma

KND

DD

PCG

MEDICOVER

iq.pl

aSc

PayU

AXA

Interrisk

widok klasyczny
x

Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.